न नौ वर्षले चमत्कार गर्‍यो, न सरकारले पुल बनायो

कर्णालीका ५५ ठाउँमा अझै पनि “ज्यानमारा तुइन”, जनताको बाध्यता उस्तै

साउन १८, २०८२ – २०७२ सालमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले ठूलो स्वरमा घोषणा गरे— “नेपाल तुइनमुक्त बनाइन्छ!”
तर यो घोषणाको आज नौ वर्ष बितिसक्दा पनि कर्णालीका नागरिकहरू अझै पनि तुइनमै झुन्डिएर कर्णाली नदी पार गर्न बाध्य छन्।

हुम्लाको सर्केगाडदेखि मुगुको रिपगाउँसम्म, झन्डै ५५ वटा ठाउँमा आज पनि तुइन नै यातायातको एकमात्र विकल्प बनेको छ।

जनप्रतिनिधिदेखि सर्वसाधारणसम्म तुइनमै

सर्केगाड गाउँपालिका–२ का वडाध्यक्ष सिद्ध कार्की भन्छन्,

> “गाउँपालिकाको कार्यालय जान पनि तुइन तर्नुपर्छ। सडक नदीपारि छ, पुल छैन।”

उनकै पालिकाकी गीता कार्कीले केही महिना अगाडि तुइनबाट सामान तार्ने क्रममा छ बन्डल जस्तापाता कर्णाली नदीमा खसेर गुमाउनु परेको पीडा बाँढिन्।

तुइनमा हराउने जीवन, मौन सरकार

मुगुका मकरसिंह नेपाली २०८० असोज २० गते तुइन तर्दा बेपत्ता भए।
एक महिनापछि मात्रै उनको शव भेटियो।
तर यस्तो दुर्घटनाको कति कति तथ्यांक अज्ञात छन्—किनकि तुइन दुर्घटनाको कागज राख्ने कोही छैन।

जोखिमका पोल, रूखमा बाँधिएको तुइन

सामाजिक अभियन्ता विन्दुलाल रेग्मीले देखेका दृश्यहरू झन् भयावह छन्।

> “कतिपय तुइनहरू रूखमा बाँधिएका छन्, पोलहरू जीर्ण छन्। दुर्घटनाको प्रतिक्षामा छन्।”, उनी भन्छन्।

अझ मोटरसाइकल तर्ने १,००० र मानिस तर्ने १०० रुपैयाँ शुल्क तिर्नुपर्ने अर्को दुःखको कथा छ।

बालबालिकादेखि बिरामीसम्म तुइनमै

कतिपय स्थानमा स्कुल जान पनि बालबालिकाले तुइन तर्नुपर्छ।
बिरामीलाई तुइनमै बाँधेर अस्पताल पुर्‍याउने दृश्य अझै पनि कर्णालीमा आम भइसकेको छ।

कर्णालीका ८ जिल्लामा अझै तुइन
कर्णाली प्रदेशको भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालयका अनुसार:

हुम्ला — १५ तुइन
कालीकोट — १२
जाजरकोट — १२
सुर्खेत — ८
डोल्पा — ३
मुगु, दैलेख — २/२
सल्यान — १
जुम्ला र रुकुमपश्चिममा भने तुइन नरहेको विवरण आएको छैन।

अबको माग—”घोषणा होइन, पुल!”

नागरिकहरू भन्छन्, अब ‘तुइनमुक्त’को भाषण होइन, पुल निर्माणको काम देखियोस्।
प्रदेश सरकारले तुइन विस्थापनको प्रक्रिया थालेको दाबी गरे पनि अहिलेसम्म कुनै ठोस परिणाम देखिएको छैन।

“कर्णालीका नागरिकहरू आँखा चिम्लेर तुइन तर्दैछन्,”
उनीहरूका लागि त यो साहस होइन, बाध्यता हो।
अनि सरकारले किन आँखामाथि पट्टि बाँधेको हो?

सरकारको घोषणा फगत सपना नबनोस् — जनताको जीवन अब ‘तुइनमुक्त’ होस्।